Không biết mình là ai: khi con đã lớn mà lòng vẫn trống

Có một ngày, thường là khi con đã lớn và bắt đầu có đời sống riêng, khi những bận rộn nuôi con nhỏ đã lùi lại, một người phụ nữ ngồi xuống trong căn nhà bỗng yên tĩnh, và một cảm giác lạ dâng lên: trống rỗng. Không phải nỗi buồn vì chuyện gì cụ thể. Mà là một sự hụt hẫng mơ hồ, một câu hỏi không biết hỏi ai: bao nhiêu năm qua mình sống cho mọi người, giờ thì mình là ai, mình còn muốn gì cho riêng mình.

Nếu bạn từng có cảm giác đó, xin đừng vội hoảng và cũng đừng tự trách. Đây không phải là dấu hiệu bạn vô ơn hay bất thường. Nó là một câu hỏi rất người, và thường xuất hiện đúng vào lúc bạn cuối cùng cũng có một khoảng lặng để nghe được chính mình.

Khi cả đời bạn là những cái tên của người khác

Nhiều phụ nữ, suốt phần lớn cuộc đời, được định nghĩa bằng vai của mình với người khác: con gái của ai, vợ của ai, mẹ của ai, dâu của nhà nào. Mỗi vai đó đến cùng một danh sách việc phải làm, và bạn làm, làm rất tốt, năm này qua năm khác.

Vấn đề là, khi giá trị và bản sắc của một người dồn hết vào các vai đó, thì đến lúc các vai thay đổi, con lớn rời đi, hoặc một mối quan hệ khép lại, người ta bỗng thấy hẫng như mất chỗ đứng. Không phải vì bạn hết yêu thương những người ấy, mà vì bạn chưa bao giờ có dịp hỏi: ngoài những vai này ra, tôi còn là ai?

Bạn không mất phương hướng vì bạn có gì sai. Bạn mất phương hướng vì lần đầu tiên sau rất lâu, bạn có đủ khoảng lặng để nghe thấy một câu hỏi mà bạn chưa từng được phép hỏi.

Cái trống đó không phải kẻ thù

Phản xạ của ta khi thấy trống rỗng là muốn lấp nó thật nhanh, bằng một việc gì đó, một sự bận rộn mới, hoặc bằng cách phủ nhận nó và tự nhủ mình phải biết đủ, đừng đòi hỏi.

Nhưng cái trống đó không phải là điều cần vội xua đi. Nó giống như một khoảng đất vừa được dọn quang. Trống, đúng vậy, nhưng cũng có nghĩa là có chỗ cho một điều gì đó mới mọc lên. Rất nhiều người phụ nữ, khi dám ngồi yên với cảm giác trống rỗng đó thay vì chạy trốn nó, đã bắt đầu nghe được những mong muốn rất nhỏ mà họ đã cất đi từ lâu: muốn học một điều gì đó, muốn làm một việc chỉ vì thích, muốn có lại một người bạn, muốn đi đâu đó, muốn sống chậm lại.

Một chút minh triết về cái tôi

Có một điều mà thực hành quan sát tâm chỉ ra rất rõ: cái mà ta gọi là mình không phải là một khối cố định. Những vai ta đóng, những nhãn ta mang, những câu chuyện ta kể về mình, tất cả đều thay đổi theo thời gian. Chúng là những gì đi qua ta, chứ không phải là cái lõi của ta.

Nghe qua thì có vẻ đáng sợ: vậy rốt cuộc mình là ai? Nhưng nhìn kỹ, đây lại là một tin giải thoát. Vì nếu bạn không phải là những vai đã qua, thì việc các vai đó thay đổi không có nghĩa là bạn mất chính mình. Bạn vẫn ở đây, cái người đang lặng lẽ quan sát tất cả những đổi thay đó. Và bạn hoàn toàn có thể bắt đầu một chương mới, khoác lên những điều mới, ở bất kỳ tuổi nào.

Mọi giai đoạn đều vô thường. Giai đoạn làm mẹ toàn thời gian đã qua không phải là dấu chấm hết, mà là một chương khép lại để một chương khác mở ra. Câu hỏi không phải là "mình đã đánh mất mình ở đâu", mà là "từ đây, mình muốn sống chương tiếp theo thế nào".

Bắt đầu từ những điều rất nhỏ

Đi tìm lại chính mình nghe có vẻ là một hành trình lớn lao, nhưng thực ra nó bắt đầu từ những điều rất nhỏ và rất cụ thể. Không cần bạn phải lập tức tìm ra ý nghĩa cả cuộc đời. Chỉ cần bạn bắt đầu lắng nghe những tín hiệu nhỏ của chính mình, những điều làm bạn thấy dễ chịu, tò mò, hay sống động lên một chút, và cho phép mình đi theo chúng.

Khi cảm giác trống rỗng trở nên nặng nề

Cảm giác mất phương hướng giữa đời là bình thường và thường sẽ mở ra một chương mới nếu bạn dịu dàng đi cùng nó. Nhưng nếu cái trống rỗng đó trở thành một nỗi buồn sâu kéo dài, mất hết hứng thú với mọi thứ, mất ngủ triền miên, hoặc cảm giác cuộc sống vô nghĩa tới mức bạn không muốn tiếp tục, thì đó là dấu hiệu bạn cần một người có chuyên môn đồng hành. Tìm tới một nhà tâm lý khi ấy là chăm sóc chính mình, không phải yếu đuối.

Một điều để bạn mang theo

Bạn đã dành rất nhiều năm để làm chỗ dựa cho người khác. Nếu bây giờ bạn thấy mình đứng giữa đời mà chưa biết đi về đâu, thì có lẽ đây không phải là lúc kết thúc, mà là lời mời bắt đầu một chương mới, lần này, cho chính bạn.

Người phụ nữ trong bạn, cái người từng có những ước mơ trước khi cuộc đời cuốn đi, vẫn còn đó. Chị chưa mất. Chị chỉ đang chờ bạn quay lại lắng nghe. Và không bao giờ là quá muộn để làm điều đó.