AI làm trợ lý viết, mà vẫn ra giọng mình

Tôi viết nhiều. Bài chia sẻ, email cho học viên, nội dung cho mấy việc tôi làm. Có ngày ngồi trước trang trắng mà chữ không ra, không phải vì hết ý, mà vì mệt. Người làm một mình thì không có ai viết đỡ.

Nên tôi để AI viết cùng. Nhưng phải nói ngay chỗ này, vì đây là chỗ nhiều người làm hỏng. AI viết đỡ được cái xác, không viết đỡ được cái hồn. Cái hồn là giọng của bạn, và giọng thì không giao cho ai được.

Cách tôi làm thế này. Tôi không bảo AI viết cho tôi một bài về chuyện này. Bảo vậy thì nó trả ra một bài trơn tru, đúng, và rỗng, đọc là biết máy viết. Tôi làm ngược lại. Tôi kể cho nó nghe câu chuyện thật của tôi, bằng lời của tôi, lộn xộn cũng được. Rồi tôi nhờ nó dọn lại cho gọn, chỉ ra chỗ nào lủng củng, chỗ nào tôi nói vòng. Nó là người biên tập, không phải người viết.

Và bước cuối cùng, luôn luôn, tôi đọc lại và tự viết tay những câu quan trọng nhất. Câu mở đầu, câu chốt, mấy câu có cảm xúc. Vì đó là chỗ giọng người lộ ra rõ nhất, và cũng là chỗ máy dễ làm nó nhạt đi nhất. Máy hay viết mấy câu nghe sang mà sáo rỗng. Tôi gạch hết.

Có một phép thử tôi luôn dùng: đọc to lên. Câu nào đọc lên nghe không giống tôi đang nói, tôi bỏ. Giọng viết của tôi là giọng nói của tôi, chỉ gọn hơn. Máy không có giọng nói, nên nó không qua được phép thử này. Đó là ranh giới.

Nên nếu bạn làm một mình và muốn dùng AI để viết, đừng sợ. Nhưng đừng giao cả bài. Giao cho nó việc dọn dẹp, sắp xếp, gợi ý. Giữ lại cho mình việc kể và việc chốt. Người đọc mua của bạn vì họ tin có một con người thật đứng sau mấy con chữ. Cái tin đó, chỉ một câu văn máy là đủ làm sứt.