Ba rào chắn mình đặt cho AI trong một ngày làm việc

Hôm nay AI làm cho mình nhiều việc hơn mình đếm nổi. Dọn ổ máy, dựng trang, chạy thử, viết báo cáo.

Nhưng tối ngồi nhìn lại, cái mình nhớ không phải những việc AI làm nhanh. Mình nhớ ba chỗ mình bắt nó dừng lại và chứng minh.

Mình làm công ty một người. Không có ai đứng sau lưng kiểm giùm. Nên mỗi chỗ dừng đó là một rào chắn mình tự dựng. Mình kể lại ba rào chắn của ngày hôm nay, biết đâu bạn dùng được.

Rào chắn 1. Chép xong, đọc lại, rồi mới xóa

Máy của mình đầy. Mình giao AI dọn: gói những thư mục cũ lại, đưa lên kho lưu trữ trên mạng, rồi xóa bản trên máy cho nhẹ.

Nghe đơn giản. Nhưng chỗ nguy hiểm nằm ở chữ "rồi".

Nếu AI chép lên mà chép hỏng, rồi xóa bản gốc, thì mình mất thật. Không ai báo cho mình. Mình chỉ biết khi cần mở lại, và lúc đó đã muộn.

Nên mình đặt luật. Chép lên xong, AI phải tải ngược mã kiểm của từng gói về và so với bản trên máy. Khớp từng gói mới được đụng tới bản gốc. Và cũng không xóa thẳng, chỉ chuyển vào Thùng rác, kèm một danh sách ghi rõ cái gì đã đi đâu.

Sáng nay AI báo: 34 trên 34 gói đã lên và đọc lại khớp. Nó mới chuyển 27 gói vào Thùng rác, 7 gói còn lại để lượt sau. Mình còn đặt thêm một cái sàn: ổ phải còn trống ít nhất 150 GB, gần chạm sàn thì dừng tạo gói mới. Lúc đo, ổ còn 158 GB. Chậm hơn, nhưng mình ngủ yên.

Bài học: với việc không quay lại được, đừng hỏi AI "xong chưa". Hỏi "bằng chứng đâu".

Rào chắn 2. Mở cửa để thử thì phải tự tay đóng cửa

Mình đang làm một app nhỏ cho phép AI kết nối vào tài khoản của mình để đọc và cập nhật việc. Phần khó nhất là bước đăng nhập và cấp quyền.

Để thử trọn vòng, từ lúc xin quyền tới lúc AI thật sự làm được việc, mình phải mở một trang kiểm thử riêng. Trang này chỉ để thử, bình thường không ai được vào.

Thử mấy lần đều hỏng. Lúc đầu mình tưởng phần máy chủ sai. Hóa ra không phải. Máy chủ cấp quyền đúng từ đầu. Cái hỏng là công cụ trình duyệt tự động mình dùng để thử, nó không quay về được trang nhận kết quả. Nếu mình vội sửa máy chủ, mình đã sửa nhầm chỗ, và có khi làm hỏng cái đang chạy tốt.

Thử đạt xong, việc đầu tiên mình yêu cầu không phải là ăn mừng. Mà là tắt cửa kiểm thử đó, rồi tự gõ thử địa chỉ để chắc nó trả về "không tìm thấy". Cửa đóng thật, có ghi lại giờ kiểm. Cái mã dùng một lần trong lúc thử cũng được cất riêng, không đưa vào kho mã chung.

Bài học: cửa nào mở ra để thử thì đặt sẵn bước đóng cửa ngay trong lúc giao việc. Và trước khi sửa, tìm cho đúng chỗ hỏng.

Rào chắn 3. Rào chặn nhầm thì ghi ngoại lệ, đừng gỡ rào

Mình có một cái máy quét tự động. Trước mỗi lần lưu mã, nó soi xem có lộ mật khẩu hay khóa bí mật không. Thấy là chặn, không cho lưu.

Hôm nay nó chặn nhầm. Trong bài thử có một tên biến nghe giống mật khẩu, nhưng thật ra chỉ là dữ liệu giả để test. Và một dòng ghi chú có nhắc tên một khóa, chứ không chứa khóa thật.

Lúc đó cách nhanh nhất là tắt máy quét đi cho xong việc. Mình không cho làm vậy.

Cách mình chọn: ghi đúng dòng đó vào danh sách ngoại lệ, kèm lý do vì sao nó vô hại. Máy quét vẫn bật cho mọi thứ khác. Lần sau AI nào gặp chặn nhầm cũng làm đúng như thế: đọc cảnh báo, kiểm, ghi ngoại lệ có lý do. Không ai được tắt rào.

Bài học: rào chắn phiền một lần thì sửa cái lần đó. Gỡ rào vì một lần phiền là mở cửa cho lần lộ thật.

Nếu bạn chỉ làm một điều

Ba chuyện trên khác nhau, nhưng chung một câu hỏi: nếu AI sai ở bước này, mình mất gì?

Mất ít thì cứ để AI chạy. Mất nhiều, hoặc không lấy lại được, thì đặt một rào chắn ngay ở bước đó: bắt nó chứng minh, bắt nó tự đóng cửa, hoặc bắt nó ghi lý do.

Tuần này, bạn chọn một việc bạn đang để AI làm mà nếu hỏng thì không lấy lại được. Viết ra một câu: trước khi AI làm bước đó, nó phải cho mình thấy gì. Rồi giữ đúng câu đó.