Kinh doanh bền vững

Đây là một lát cắt từ bài thuyết trình tôi từng làm, về kinh doanh bền vững, kể từ chính ba năm tôi chạy mắm Thuyền Nan.

Với tôi, kinh doanh bền vững gọn trong một câu: mua và bán một sản phẩm hay dịch vụ tốt cho con người và tốt cho môi trường. Nghe đơn giản, nhưng làm được thì không dễ, vì phải giữ cả ba thứ cùng lúc: người làm ra sống được, người dùng khỏe hơn, và đất không bị vắt kiệt.

Mắm Thuyền Nan với tôi là một thử nghiệm cho cái ý đó. Con ruốc, con cá ở vùng biển Quảng Trị, ủ theo cách cũ, thời gian dài, không vội. Tốt cho người ăn vì nó là đồ lên men tự nhiên, không cần bỏ thêm bột ngọt. Tốt cho người làm vì nó giữ được một cái nghề của quê. Và nó không bắt đất, bắt biển phải gồng lên chạy theo sản lượng.

Ba năm chạy cái nghề đó dạy tôi nhiều hơn bất kỳ cuốn sách kinh doanh nào. Tôi hiểu rằng bền vững không phải là một khẩu hiệu đẹp để in lên bao bì. Nó là một loạt lựa chọn nhỏ, hằng ngày, thường là lựa chọn chậm hơn và cực hơn: ủ lâu hơn thay vì thúc nhanh, giữ chất lượng thay vì hạ giá thành, nói thật về sản phẩm thay vì thổi phồng. Cái giá của bền vững là mình đi chậm hơn người ta. Nhưng đi được đường dài.

Bây giờ tôi không còn làm mắm nữa, nhưng cái nguyên tắc đó tôi mang theo sang mọi việc khác: làm cái gì thì làm sao cho nó tốt cho người, tốt cho đất, và trung thực. Đó mới là thứ đứng lại được với thời gian.