Mình dùng nhiều AI cùng lúc mà không đốt tiền

Bạn mở một công cụ AI, thấy nó giỏi. Bạn mở thêm cái thứ hai, thứ ba, vì nghe ai cũng khen một cái khác. Cuối tháng bạn nhìn lại: trả cho mấy chỗ, dùng lung tung, và không biết cái nào thật sự giúp mình.

Mình từng như vậy.

Mình làm một mình, nên cái gì cũng muốn nhờ AI. Viết, code, tra cứu, kiểm lỗi. Mình giao hết cho cùng một model giỏi nhất, vì nghĩ giỏi nhất thì chắc ăn. Rồi mình nhận ra mình đang dùng dao mổ trâu để gọt khoai. Việc nhẹ cũng đẩy vào chỗ đắt nhất, và đến lúc cần chỗ đó thật sự thì hạn mức đã cạn.

Một người, nhiều AI: đừng hỏi "cái nào giỏi nhất"

Câu hỏi sai là: AI nào giỏi nhất?

Câu hỏi đúng là: việc này cần ai làm, ai kiểm, và đáng bao nhiêu công sức?

Hiện mình dùng nhiều nhà cung cấp cùng lúc: Claude, Codex, Gemini, Qwen, Z.ai, MiniMax, NVIDIA, OpenRouter. Nghe thì nhiều. Nhưng mình không dùng đều tay. Mỗi bên có một chỗ đứng, và có cả danh sách những việc bên đó KHÔNG được giao.

Ý 1. Tách ba vai: điều phối, làm, kiểm

Mình chia thành ba vai, như một xưởng nhỏ.

Người điều phối nghĩ xem việc gì cần làm, viết yêu cầu cho rõ, rồi nghiệm thu. Người làm thì cắm đầu thực hiện: viết mã, chạy thử, soạn nội dung hàng loạt. Người kiểm đọc lại bằng con mắt khác, trước khi mọi thứ ra ngoài.

Trong cách của mình, Claude lo điều phối và kiểm. Codex lo làm. Hai bên không làm thay nhau. Cái hay là người kiểm không tự chấm bài của chính mình. Khi cùng một AI vừa làm vừa tự khen "xong rồi", mình đã mấy lần mất công vì chữ "xong" đó chưa có bằng chứng.

Nên mình đặt luật: việc chỉ tính là xong khi có thứ đo được. Máy chạy được, thử qua rồi, có ảnh chụp, người kiểm đồng ý.

Ý 2. Model đắt chỉ dùng khi cần cân nhắc

Có một nhóm model rất mạnh và rất tốn. Mình để nó cho hai chuyện thôi: phản biện một phương án khó, và nghiệm thu trước khi đưa cái gì ra cho người ngoài thấy.

Còn việc thường ngày, mình dùng model vừa đủ. Tóm một tài liệu dài, phân loại một đống ghi chú, soát lỗi chính tả. Mấy việc đó giao model nhẹ, kể cả đường miễn phí, rồi người thật đọc lại trước khi dùng.

Mình cũng ghi sẵn bên nào không được đụng vào cái gì. Model nhẹ không được động tới dữ liệu khách, không được xóa file, không được tự đăng gì lên. Mấy đường thử nghiệm mình để trong một khu rào riêng, chỉ được đọc và sửa đúng thư mục được chỉ định, và có trần nhỏ đặt sẵn. Vượt trần là dừng, không tự nạp thêm.

Nguyên tắc ngắn: việc nào cần cái đầu giỏi thì trả cho cái đầu giỏi. Việc nào chỉ cần tay chân thì đừng trả như thuê giáo sư.

Ý 3. Mỗi lần giao việc, ghi lý do

Cái này nghe nhàm, nhưng đổi được cuộc chơi.

Mỗi lần mình giao việc cho một AI, mình ghi một dòng vào sổ: giao cho ai, model nào, vì sao. Không cần dài. "Giao model nhẹ vì chỉ phân loại, không có dữ liệu nhạy cảm." Hoặc "Gọi model mạnh vì cần phản biện trước khi ra mắt."

Sau một tháng, cuốn sổ đó trả lời giùm mình những câu mình không nhớ nổi. Việc nào lẽ ra không cần đồ đắt. Chỗ nào mình giao sai người. Chỗ nào một bước kiểm đã cứu mình khỏi một lỗi lớn.

Ý 4. Đo theo từng việc, rồi mới quyết gia hạn

Mình làm một trang riêng để xem mức dùng theo từng phiên làm việc và từng nhà cung cấp. Trang thật chỉ mình đăng nhập xem được. Dưới đây là ảnh chụp trang đó trong ngày 12/11, để bạn thấy mình nhìn vào những con số nào.

Lý do đơn giản. Trước kia mình quyết gia hạn một gói bằng cảm giác: "chắc dùng nhiều". Giờ mình nhìn thứ đo được: gói này tạo ra bao nhiêu việc xong, hay chỉ tạo ra bao nhiêu lượt chạy. Hai thứ đó khác nhau xa. Có những lúc nhiều lượt chạy nhất lại là lúc ít việc xong nhất.

Quyết định giữ hay đổi một nhà cung cấp, mình dựa vào việc xong, không dựa vào việc chạy.

Ý 5. Hẹn giờ thì phải báo đúng giờ

Câu chuyện mình nhớ nhất là chuyện này.

Có lần mình giao một việc cho AI, nó hẹn sẽ báo lại sau một lúc. Mình đi làm việc khác. Qua mốc hẹn, im lặng. Mấy tiếng sau mình mới phải quay lại hỏi: "Xong chưa?" Hóa ra nó vẫn đang chạy, không sao, nhưng mình đã chờ mà không biết gì cả.

Từ đó mình thêm một luật cứng cho cả đội AI: đã hẹn giờ thì đến đúng giờ phải nhắn một trong hai câu. "Xong rồi", kèm bằng chứng. Hoặc "chưa xong", kèm đã làm tới đâu, vì sao trễ, hẹn tiếp lúc mấy giờ. Không có chuyện im lặng qua mốc.

Mình thấy điều này đúng với cả người. Một người làm cùng bạn mà hẹn rồi im, bạn sẽ không dám giao việc quan trọng cho họ nữa. AI cũng thế.

Nếu bạn chỉ làm một điều

Bạn không cần tám nhà cung cấp. Bạn có thể chỉ có hai.

Nhưng dù hai hay tám, ba câu này luôn đáng hỏi: ai điều phối, ai làm, ai kiểm. Và đáng bao nhiêu công sức cho việc này.

Tuần này, bạn lấy một việc bạn đang giao cho AI. Lấy tờ giấy, viết ba dòng: ai làm, ai kiểm, vì sao chọn người đó. Rồi làm đúng ba dòng ấy, một lần thôi, và xem tuần sau bạn nhẹ đi chỗ nào.