Cách đặt câu hỏi

Hồi mới tập nói tiếng Anh với người nước ngoài, tôi để ý một chuyện: cách mình đặt câu hỏi quan trọng không kém câu hỏi là gì. Mà các bạn Tây hay hỏi lại tôi, thường vì hai lý do.

Một là câu hỏi của mình trực diện quá. Mình bổ thẳng vào câu hỏi mà chưa kịp cho người ta cái nền, cái bối cảnh, vì sao mình hỏi câu đó. Văn hóa, môi trường, cách nhìn cuộc sống của mình khác họ, nên nhiều khi họ giật mình với câu mình hỏi. Vậy nên trước khi hỏi, cứ nói vài câu cung cấp thông tin đã. Vừa lịch sự, vừa được cái lợi là mình nói được nhiều hơn.

Hai là mình nói nhanh quá, nuốt âm cuối, quên ngữ điệu. Nói chậm lại, phát rõ từng từ, chú ý âm cuối và intonation, thì người ta đỡ phải hỏi lại.

Còn khi họ hỏi mình mà mình chưa chắc đã hiểu ý, thì đừng vội trả lời kẻo trúng bom. Hỏi lại đã. Ý bạn là như ri như ri phải không. Hoặc ở nước tôi chuyện đó đang là như ri, có phải bạn muốn biết cái ni không. Người ta sẽ à lên, biết mình đang hiểu lệch, rồi giải thích lại. Thế là mình vừa nói được nhiều hơn, vừa biết được nhiều hơn.

Có một điều tôi luôn nhắc học trò: mình đang tập nói, chứ đâu phải phóng viên đi lấy tin. Mục đích là được nói, nói càng nhiều càng tốt. Nên đừng hỏi câu đóng kiểu yes/no, hỏi câu mở: bạn thấy thế nào, ý bạn ra sao. Trả lời cũng vậy, đừng bập vào yes hay no ngay, mà nói cả hai mặt đúng sai rồi hẵng chốt. Luôn đứng trên hai chân. Đứng một chân mỏi lắm.