Tại sao phát âm quan trọng

Có một câu tôi nói đi nói lại với học viên suốt hơn mười năm nay: phát âm là móng nhà.

Hồi mới dạy, tôi hay bị hỏi "học tiếng Anh sao cho nhanh". Tôi từng trả lời vòng vo. Bây giờ tôi trả lời gọn: bắt đầu từ cái tai và cái miệng, đừng bắt đầu từ trang sách.

Ngôn ngữ sinh ra để giao tiếp. Mà giao tiếp bằng lời nói đến trước, đến thẳng, đến nhanh hơn chữ viết. Đứa trẻ nào cũng nghe và nói được trước khi biết mặt chữ. Chữ viết chỉ là cái ký hiệu người ta nghĩ ra sau để ghi lại tiếng nói. Nói theo cách của thầy Hồ Ngọc Đại mà tôi hay mượn, tiếng nói là vật thật, chữ viết là vật thay thế. Học ngoại ngữ mà cắm đầu vào chữ trước rồi mới quay lại sửa cái miệng là đi một vòng thừa. Đi vòng đó tốn năm tháng, mà nhiều người bỏ cuộc giữa đường vì thấy mãi không nói được.

Cho nên với tôi, nguyên tắc không đổi khi học bất kỳ thứ tiếng nào là học phát âm trước.

Tại sao tôi ví nó với móng nhà. Vì cái móng thường chỉ chiếm chừng một phần mười chi phí ngôi nhà, nhưng nó quyết định nhà xây được lên mấy tầng. Móng chắc thì lên cao mới yên. Móng sai thì mọi thứ xây trên đó đều lung lay, và không dùng được đường dài. Người học sai âm từ đầu, về sau muốn sửa còn cực hơn học mới, vì cái sai đã thành thói quen của lưỡi.

Trong bài gốc tôi có dẫn một con số của ELSA, rằng phát âm không chuẩn làm giảm ba mươi phần trăm độ tin tưởng, doanh nghiệp giảm bốn mươi phần trăm hiệu suất vì giao tiếp không hiệu quả. Tôi giữ lại đây như một điều tôi từng đọc, không phải con số tôi tự đo. Điều tôi tự thấy thì đơn giản hơn. Khi bạn nói mà người ta phải căng tai đoán, họ mệt, và sự mệt đó âm thầm trừ điểm bạn mà chính họ cũng không biết.

Tôi để ý người làm nghề phải nói nhiều, phải làm việc với con người, gần như ai cũng chăm chút giọng của mình. Họ nghe người khác, và họ cũng bị người khác nghe. Giọng nói chỉnh chu là một loại lịch sự mà mắt thường không thấy.

Vậy nên nếu bạn đang bắt đầu, hãy đặt viên gạch đầu tiên cho đúng. Chậm mà chắc ở khúc đầu chính là nhanh ở khúc sau. Muốn nhanh, cần phải từ từ.