Học từ vựng, nghe, đọc như thế nào

Học từ vựng mà tách rời khỏi nghe và đọc thì rất khó vào. Tôi học được điều đó bằng cách làm sai trước.

Hồi đó tôi có một quyển sổ Vocab, chia thành nhiều mục: politics, science, environment, education, sports. Mỗi từ tôi ghi rõ là danh từ, động từ hay tính từ, kèm ví dụ, hai ngày mang ra xem một lần cho nhớ. Tôi làm vậy vì để ý các bản tin hay dùng đi dùng lại một số văn phong và từ ngữ, đọc vài lần là nhớ, lần sau gặp biết ngay khỏi tra. Nhưng lượng từ mới nhiều quá, có lúc nản kinh khủng vì tiêu hóa không nổi.

Cái sai của tôi là cứ cố sống cố chết đọc BBC với CNN. Mãi sang Úc học về văn phong báo chí tôi mới hiểu. Hai trang đó viết cho người trình độ học vấn cao, ngôn ngữ phức tạp và văn hoa, người mới học vốn từ chưa nhiều mà lao vào là đầu óc quay cuồng, tải không nổi. Đáng lẽ nên đọc mấy trang đã giản lược cho người học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai: VOA Special English, mục Words in the News của BBC Learning English, hay Behind the News của đài ABC Úc. Mấy trang này ngôn ngữ đơn giản, lại có cả voice để luyện nghe luôn.

Chuyện nghe cũng vậy, đừng tham. Ngày xưa tôi stress vì nghe bản tin không hiểu, sau mới ngộ ra: đến lúc đọc script còn không hiểu thì nghe sao hiểu được. Nên phải đi từng bước, đọc hiểu script trước rồi mới nghe. Về sau vốn từ khá rồi tôi đổi cách: nghe, chép lại script, rồi so với bản gốc. Cách này về sau luyện IELTS cực lợi, bắt nhanh từ cần điền, nghe cũng chính xác hơn.

Tôi cũng đọc tiểu thuyết. Nhà xa nên chỉ mượn được ít sách ở thư viện khoa, đọc hết Wuthering Heights của Emily Brontë và Lord of the Rings, biết thêm khối cách hành văn và ngôn ngữ cổ. Nhưng nói thật, với người mới, nên chọn tiểu thuyết nhẹ nhàng, hoặc chọn truyện mình đã đọc bản tiếng Việt và xem phim rồi, như Harry Potter, thì hấp thụ từ mới dễ hơn nhiều.

Còn thi IELTS lại là chuyện khác hẳn với học tiếng Anh. Ai định học IELTS chỉ để giỏi tiếng Anh chắc sẽ thất vọng. Muốn điểm cao phải có kỹ năng làm bài, biết phân bổ thời gian. Tôi nhớ đọc ở đâu đó rằng theo Hội đồng Anh, tăng nửa band cần ít nhất hai trăm giờ luyện. Nên đã học IELTS thì phải có mục tiêu rõ, học nửa vời không ra kết quả đâu.