ĐÀO THỊ HẰNG
Tự xây Hệ thống
Phần 11 trên 12

Rời nền tảng cũ mà không làm gãy doanh nghiệp đang chạy

Cách chuyển nhà cho doanh nghiệp mà tiền vẫn chảy đều, khách vẫn được chăm, không ai té ngã.

Đào Thị Hằng5 phút đọc

Bạn đã có hệ thống mới của riêng mình. Bạn thích nó. Bạn muốn bỏ luôn cái cũ ngay hôm nay.

Đừng.

Tôi hiểu cảm giác đó. Bạn vừa dựng xong một chỗ để dữ liệu khách rơi về, một người máy đọc luật của bạn và làm theo. Bạn nhìn cái phần mềm thuê ngoài cũ và thấy nó chậm, thấy nó đắt, thấy nó không còn hợp. Bạn muốn rút chân ra khỏi nó cho nhẹ người.

Nhưng tiền của bạn đang chảy qua đó. Khách của bạn đang được nhắc lịch, được gửi email, được lên đơn qua đó. Bạn mà rút chân lúc đó, cả dòng chảy đứng lại. Và bạn sẽ ngồi giữa đống đổ vỡ, không biết mảnh nào gãy trước.

Đừng chuyển nhà bằng cách đốt nhà cũ

Hãy nghĩ như chuyển nhà thật.

Bạn không dọn nhà cũ bằng cách châm lửa rồi mới đi tìm chỗ ở mới. Bạn thuê chỗ mới trước. Bạn dọn đồ sang từ từ. Bạn ngủ thử vài đêm xem nước nôi điện đóm có chạy không. Khi chắc chắn chỗ mới ở được, bạn mới trả lại chìa khóa nhà cũ.

Doanh nghiệp cũng vậy. Cái mới của bạn phải chạy song song với cái cũ một thời gian. Cùng một sự kiện, khách thanh toán một đơn, bạn để cả hai hệ thống cùng nhận. Cái cũ vẫn làm việc thật, vẫn gửi email thật cho khách. Cái mới của bạn chạy im lặng bên cạnh, ghi lại xem nếu là nó thì nó sẽ làm gì.

Rồi bạn ngồi đối chiếu.

Khách này vào lúc mấy giờ, hệ cũ ghi sao, hệ mới ghi sao. Đơn này bao nhiêu tiền, hai bên có khớp không. Email đáng ra gửi cho ai, hệ mới có chọn đúng người không. Bạn soi từng dòng như soi hóa đơn tiền điện. Chỗ nào lệch, bạn sửa luật của mình. Sửa xong, bạn để nó chạy tiếp vài ngày, đối chiếu lại.

Rời an toàn không phải là chuyển nhanh. Rời an toàn là chuyển tới khi bạn không còn phải hồi hộp.

Khi nào hai bên khớp nhau nhiều ngày liền, không lệch một đồng, không sót một khách, lúc đó bạn mới tin cái mới. Không phải tin bằng cảm giác. Tin bằng bằng chứng bạn đã tự tay đối chiếu.

Cắt từng mảnh, đừng cắt một nhát

Kể cả khi đã tin rồi, bạn vẫn đừng cắt cái cũ một nhát cho gọn.

Hệ thống của bạn có nhiều việc. Nó nhận đơn. Nó gửi email chào. Nó nhắc khách chưa thanh toán. Nó gắn thẻ khách cũ khách mới. Nó báo cho bạn khi có tiền vào. Mỗi việc là một mảnh riêng.

Bạn chuyển từng mảnh một.

Tháng này, bạn cho hệ mới lo việc nhận đơn thôi. Mấy việc kia vẫn để hệ cũ làm. Bạn theo dõi cái mảnh vừa chuyển vài tuần. Nó chạy êm, không ai kêu ca, không có khách nào bị bỏ quên. Tốt. Bạn chuyển tiếp mảnh gửi email chào. Rồi mảnh nhắc thanh toán. Cứ thế.

Làm vậy chậm hơn. Nhưng nếu có gì sai, bạn biết ngay nó sai ở mảnh nào, vì bạn vừa mới đụng đúng mảnh đó. Bạn quay lại một bước là xong. Còn nếu bạn cắt một nhát cả mười việc cùng lúc, có sự cố thì bạn ngồi giữa mười nghi phạm, không biết bắt đầu tìm từ đâu, trong khi khách đang nhắn tin dồn dập.

Việc nhỏ bạn làm được ngay hôm nay: lấy một tờ giấy, viết ra tất cả những việc mà phần mềm thuê ngoài đang làm giúp bạn. Mỗi việc một dòng. Đừng làm gì thêm. Chỉ nhìn danh sách đó thôi. Bạn sẽ thấy nó không phải một khối to đáng sợ. Nó là năm bảy mảnh nhỏ, và bạn sẽ chuyển từng mảnh khi tới lúc.

Có một câu tôi tự nhắc mình mỗi lần muốn làm nhanh cho xong. Đừng bao giờ rút chân ra khỏi chỗ tiền đang chảy qua. Bạn chỉ rút chân khi đã có chỗ đứng mới chắc hơn, đã thử đứng lên nó nhiều lần, và nó không lún.

Kiên nhẫn ở đây không phải là chậm chạp. Kiên nhẫn là bạn tôn trọng doanh nghiệp mình đang nuôi sống mình. Bạn không đem nó ra đánh cược để đổi lấy cảm giác gọn gàng.

Nếu bạn đang giữ trong đầu ý định bỏ cái cũ, bạn thử viết ra danh sách các mảnh trước đã. Chỉ một tờ giấy thôi. Rồi bạn sẽ biết mảnh nào đủ an toàn để chuyển đầu tiên.

Nếu bạn cũng đang xây một thứ gì đó của riêng mình, hãy nhắn Hằng một câu.

Đào Thị Hằng
Vì sự tự do của bạn